Τι διαφορές έχει το ηλεκτρονικό τσιγάρο με το κανονικό

Η μετάβαση από το παραδοσιακό τσιγάρο στο άτμισμα δεν είναι απλώς αλλαγή συνήθειας. Είναι μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το σώμα σας έρχεται σε επαφή με τη νικοτίνη και τις υπόλοιπες ουσίες που περιέχει κάθε προϊόν. Σε αυτόν τον οδηγό συγκεντρώνουμε όσα δείχνει σήμερα η επιστήμη, με ισορροπημένο τρόπο και χωρίς υπερβολές προς καμία κατεύθυνση.

1. Καύση εναντίον εξάτμισης

Η βασική διαφορά βρίσκεται στη θερμοκρασία και στη μέθοδο παραγωγής του αερολύματος.

 

• Παραδοσιακό τσιγάρο: Λειτουργεί μέσω καύσης του καπνού, σε θερμοκρασίες που φτάνουν τους 600°C-900°C στο άκρο του τσιγάρου. Η καύση παράγει καπνό με στερεά σωματίδια, πίσσα και στάχτη.
• Ηλεκτρονικό τσιγάρο: Δεν υπάρχει καύση. Μια μπαταρία θερμαίνει μια αντίσταση που εξατμίζει το υγρό αναπλήρωσης (e-liquid), παράγοντας αερόλυμα από μικροσταγονίδια, όχι καπνό με στερεά υπολείμματα.

2. Τι περιέχεται στο κάθε προϊόν

• Καπνός τσιγάρου: Περιέχει πάνω από 7.000 χημικές ενώσεις, αρκετές από τις οποίες είναι τεκμηριωμένα καρκινογόνες.
• Ατμός e-cigarette: Αποτελείται κυρίως από προπυλενογλυκόλη (PG), φυτική γλυκερίνη (VG), αρωματικές ύλες και, συνήθως, νικοτίνη. Το CDC (Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ) επισημαίνει ότι το αερόλυμα του ατμίσματος περιέχει γενικά λιγότερες επιβλαβείς ουσίες από το μείγμα των 7.000 χημικών του καπνού, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι ακίνδυνο. Το αερόλυμα μπορεί να περιέχει καρκινογόνες ουσίες, βαρέα μέταλλα όπως νικέλιο, κασσίτερο και μόλυβδο, καθώς και πτητικές οργανικές ενώσεις.
• Κακή χρήση της συσκευής: Αν η αντίσταση λειτουργεί σε πολύ υψηλή τάση ή “στεγνώσει” (dry puff), η θερμική αποδόμηση της PG/VG μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα επίπεδα φορμαλδεΰδης. Πρόκειται για φαινόμενο που σχετίζεται καθαρά με λανθασμένη χρήση της συσκευής και όχι με τη φυσιολογική λειτουργία της.

3. Επιπτώσεις στην υγεία

Η επιστημονική εικόνα εξελίσσεται συνεχώς και οργανισμοί όπως το Heart Foundation της Αυστραλίας και η Cleveland Clinic συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: κανένα από τα δύο προϊόντα δεν είναι ακίνδυνο, ενώ οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του ατμίσματος εξακολουθούν να μελετώνται.

 

Καρδιαγγειακό σύστημα Σύμφωνα με το Heart Foundation, το κάπνισμα σχετίζεται με έως και 250% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφράγματος, 200% μεγαλύτερη πιθανότητα εγκεφαλικού και 300% μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από καρδιοπάθεια. Το άτμισμα, από την πλευρά του, σχετίζεται με περίπου 33% αυξημένη πιθανότητα εμφράγματος και σχεδόν 20% αυξημένη πιθανότητα καρδιακής ανεπάρκειας, ενώ αυξάνει την αρτηριακή πίεση και επηρεάζει την ελαστικότητα των αγγείων. Και τα δύο προϊόντα, δηλαδή, επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα, με το κάπνισμα να παραμένει το πιο τεκμηριωμένα επικίνδυνο.

 

Στοματική υγεία Έρευνα του πανεπιστημίου NYU, δημοσιευμένη στο περιοδικό mBio της Αμερικανικής Εταιρείας Μικροβιολογίας, έδειξε ότι οι χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου αναπτύσσουν ένα ξεχωριστό στοματικό μικροβίωμα, λιγότερο υγιές από τους μη καπνιστές αλλά με κάποιες διαφορές από τους καπνιστές παραδοσιακού τσιγάρου. Στο στόμα των ατμιστών κυριαρχούν βακτήρια όπως το Fusobacterium, που συνδέονται με ουλίτιδα, ενώ η ίδια μελέτη κατέγραψε αυξημένα επίπεδα της φλεγμονώδους πρωτεΐνης TNFα. Η ξηροστομία που προκαλεί η PG/VG επιδεινώνει επιπλέον τον κίνδυνο τερηδόνας αν δεν αντιμετωπιστεί με ενυδάτωση.

4. Παθητική έκθεση και περιβάλλον

Τα σωματίδια του καπνού παραμένουν στον αέρα ενός κλειστού χώρου για σημαντικά μεγαλύτερο διάστημα από τα σταγονίδια του ατμού, τα οποία διαλύονται πολύ πιο γρήγορα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Cleveland Clinic, και τα δύο προϊόντα αφήνουν κατάλοιπα σε ρούχα και έπιπλα (thirdhand exposure) που μπορούν να παραμείνουν για μεγάλο διάστημα.

 

Στο περιβαλλοντικό κομμάτι, τα disposable ηλεκτρονικά τσιγάρα δημιουργούν πραγματικό πρόβλημα διαχείρισης αποβλήτων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο απορρίπτονται περίπου 5 εκατομμύρια συσκευές μιας χρήσης την εβδομάδα, μια ποσότητα λιθίου ικανή, σύμφωνα με σχετικές αναλύσεις, να τροφοδοτήσει έως και 5.000 μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων ετησίως. Είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο, όποτε είναι εφικτό, οι επαναφορτιζόμενες συσκευές αποτελούν πιο υπεύθυνη επιλογή από τα προϊόντα μιας χρήσης.

5. Διακοπή καπνίσματος και «διπλή χρήση»

Σύμφωνα με ανασκόπηση της Cochrane, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη μπορούν να βοηθήσουν περισσότερους ανθρώπους να κόψουν το κάπνισμα σε σχέση με άλλες μορφές θεραπείας υποκατάστασης νικοτίνης, όταν χρησιμοποιούνται ως πλήρες υποκατάστατο του καπνίσματος.

 

Η «διπλή χρήση», δηλαδή ο συνδυασμός τσιγάρου και ηλεκτρονικού τσιγάρου, είναι όμως το σημείο όπου χάνεται το όφελος. Το CDC είναι σαφές: η διπλή χρήση δεν προστατεύει την υγεία και μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνολική έκθεση σε τοξικές ουσίες και χειρότερα αναπνευστικά αποτελέσματα σε σχέση με τη χρήση ενός μόνο προϊόντος. Αν ο στόχος είναι η μείωση της βλάβης, η πλήρης μετάβαση στο άτμισμα, χωρίς παράλληλο κάπνισμα, είναι το βήμα που κάνει πραγματικά τη διαφορά.

Συνοπτικός πίνακας σύγκρισης

Παράμετρος	Παραδοσιακό τσιγάρο	Ηλεκτρονικό τσιγάρο
Μέθοδος	Καύση καπνού	Εξάτμιση υγρού
Θερμοκρασία	~600°C-900°C	Χαμηλότερη, χωρίς καύση
Βασικά προϊόντα καύσης/χρήσης	Πίσσα, μονοξείδιο του άνθρακα, στάχτη	Ίχνη βαρέων μετάλλων, αλδεΰδες σε κακή χρήση
Αριθμός χημικών ουσιών	>7.000	Πολύ μικρότερος αριθμός
Παθητική έκθεση	Σωματίδια που παραμένουν αρκετή ώρα	Σταγονίδια που διαλύονται γρήγορα
Νικοτίνη	Σταθερή ανά τσιγάρο	Ρυθμιζόμενη από τον χρήστη

Το συμπέρασμα για τους πελάτες μας

Κανένα προϊόν με νικοτίνη δεν είναι εντελώς ακίνδυνο, και η επιστήμη γύρω από το άτμισμα συνεχίζει να εξελίσσεται. Ό,τι δείχνουν μέχρι σήμερα οι πιο αξιόπιστες πηγές είναι ότι η πλήρης μετάβαση από το παραδοσιακό στο ηλεκτρονικό τσιγάρο, χωρίς διπλή χρήση, αποτελεί εργαλείο μείωσης της βλάβης για τον ενήλικα καπνιστή. Η επιλογή, όμως, παραμένει προσωπική και καλό είναι να συζητιέται και με τον γιατρό σας, ιδίως αν έχετε υποκείμενο πρόβλημα υγείας.

 

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα υγρά αναπλήρωσης περιέχουν νικοτίνη, μια ουσία εξαιρετικά εθιστική. Δεν απευθύνονται σε μη καπνιστές, εγκύους ή ανηλίκους. Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή.